ساعت فلش



وبلاگ استت

| وبلاگ
علی کارخانه

علی کارخانه
آموزش زبان عربی (اللغهُ العربیّهُ) 
قالب وبلاگ

مفعول ( مطلق ، فیه ، لَه )

( عربی 3 عمومی درس 3 و عربی 3 انسانی درس 7 )

1 ) مفعول مطلق

مفعول مطلق مصدری است منصوب از جنس فعل که برای تاکید یا بیان نوع می آید

 

الف ) مفعول مطلق تاکیدی : مصدری است منصوب از جنس فعل که برای تاکید فعل قبل خود می آید . مفعول مطلق تاکیدی به صورت تنها می آید یعنی بعد از آن صفت یا مضافٌ الیه نمی باشد .

مانند :

إحتَرِم والِدیکَ إحتراماً                     أستَغفِرُ ربّی إستِغفاراً

یا أیُّها الذینَ آمَنوا صلُّوا علیهِ و سلِّمُوا تَسلیماً

إصبِروا علَی المَصائبِ صَبراً             نزَّلَ اللهُ القُرآنَ تَنزیلاً لِهدایَهِ البَشَرِ             آمَنتُ بِربّی إیماناً

 

ب ) مفعول مطلق نوعی : مصدری است منصوب از جنس فعل که برای بیان نوع به کار می رود در این حال بعد از مفعول مطلق نوعی همواره صفت یا مُضافٌ الیه می آید .

مانند :

جَلسَ بُهلولٌ علَی المَسندِ جُلوسَ المُلوکِ

یُهاجِمُ علی الاعداءِ مُهاجَمهَ الاُسودِ

آمَنتُ بِربّی إیماناً لایَزولُ عنّی                 ضرَبَ مُحمدٌ علیاً ضَرباً شدیداً

یَستَطیعُ الانسانُ أن یَغوصَ فی البَحرِ غَوصاً أکثَرَ                 إصبِر صَبراً جَمیلاً

 

نکته1 : گاهی مفعول مطلق به صورت تنها و بدون فعل به کار می رود که به آن مفعول مطلق برای فعل محذوف گفته می شود .

معمولاً شامل کلمات زیر است :

شُکراً ، حَمداً ، سَمعاً ، طاعَهً ، عَفواً ، صَبراً ، أهلاً و سَهلاً ، مَهلاً ، إضافهً ، مَعذرهً ، سُبحانَ ، مَعاذَ ، رَجاءً ، جِدّاً ،  حَقّاً ، أیضاً و . . . .

مانند :

أنتَ صَدیقی حَقّاً                 شُکراً للهِ أنا بِخیرٍ

إفتَحِ البابَ رَجاءً                  سُبحانَ اللهِ ربِّ العالَمینَ

نکته2 : کَثیراً و قَلیلاً و . . . . بعد از فـعل غالباً مفعول مطلق می باشد که به آن صفت جانشین مفعول مطلق نـیز گفته می شود دقت کنید که بعد از آن « مِن » نباشد چون نقش دیگری پیدا می کند .

مانند :

نِمتُ قلیلاً بَعدَ الصَّلاهِ                اُحبُّکَ کثیراً                تَعجَّبتُ کثیراً 

 ( اصل عبارتِ « تَعجّبتُ کَثیراً » « تَعجَّبتُ تَعجُّباً کَثیراً » بوده که مفعول مطلق حذف شده و صفتش جانشین آن شده است )

لایَستَطیعُ الانسانُ أن یَغوصَ فی البَحرِ أکثَرَ ( غیر منصرف تنوین نمی گیرد )

أقراُ کثیراً مِنَ الدُّروسِ فی البَیتِ ( کثیراً مفعولٌ به )

نکته3 : مفعول مطلق از جهت مجرّد و مزید بودن با فعلش مطابقت دارد در ثلاثی های مزید همانطور که می دانید قیاسی و در ثلاثی مجرد سماعی می باشد .

نکته4 : در ترجمه مطلق تاکیدی از قیدهایی مثل : کاملاً ، قطعاً ، بی شکّ ، حتماً ، مسلَّماً و . . . .

و در مطلق نوعی از قید های بیانی مثل : همچون ، مانندِ ، به نیکی و . . . . استفاده می کنیم .

نکته5 : دو اسم کُلّ و بعض می تواند از مفعول مطلق نیابت کند . ( تخصّصی انسانی )

مانند :

فَرحتُ بَعضَ الفَرحِ             فَرحَ کلَّ الفَرحِ

نکته6 : برخی فعل ها که در معنی با هم مترادف هستند ، می توانند از همدیگر نیابت کنند . ( تخصّصی انسانی )

مانند :

جَلَستُ قُعوداً      قُمتُ وقوفاً :

در این دو مثال فعل ( جلَس و قَعدَ ) به معنی نشست و دو فعل ( قامَ و وَقَفَ ) به معنی ایستاد با هم مترادفند .

2 ) مفعول فیه

مفعولٌ فیه : اسم منصوبی است که زمان و مکان وقوع فعل را نشان می دهد و در بردارنده معنی « در » می باشد که به آن ظرف نیز گفته می شود .

از میان ظرف ها ( مفعول فیه ) برخی همیشه ظرف هستند که اصطلاحاً ظرف غیر متصرِّف گفته می شود .

مانند : لَدَی ، أمامَ ، تَحتَ ، عِندَ ، خَلفَ ، جَنبَ ، فوقَ ، خِلالَ ، بَعدَ ، بَینَ ، نَحوَ ، مَدی و . . . .

امّا برخی از آنها گاهی مفعول فیه هستند و گاهی نیز نقش های دیگری در جمله دارند که به ظرف متصرِّف معروفند

مانند : لَیلاً ، نَهاراً ، یَومَ ، مَساءً ، عشاءً ، غداً و . . . .

مانند :

حَضرتُ صباحاً أمامَ المُعلِّمِ               الجنَّهُ تحتَ أقدامِ الاُمَّهاتِ

الیَومَ اکمَلتُ لَکم دینَکُم

لَیالِی الشِّتاءِ نَسمَعُ ذکرَیاتِ جدِّی

صباحَ أحدِ الایامِ کانَ الاطفالُ یَلعَبونَ خَلفَ المدرَسهِ

 

نکته1 : برخی از ظرف ها مبنی محلاً منصوب هستند . مانند : مَتَی ، أمسِ ، أینَ ، إذا ، إذ ، حیثُ ، الانَ ، هُنا ، هُناکَ

نکته2 : دو اسم هُنا و هُناکَ گاهی در جمله مفعول فیه و گاهی نقش های دیگری دارند .

مانند :

نَجِدُ هُناکَ ظُلمهً کثیرهً             قراتُ هُنا آیهً مِنَ القُرآنِ ( مفعولٌ فیه )

هُناکَ رَجُلٌ فی البیتِ              و لَم تَکُن هُناکَ ظُلمهٌ   ( خبر مقدَّم )

مفعول له ( تخصصی انسانی)

( عربی 3 اختصاصی درس 7 )

مفعول له : مصدری است منصوب که علت وقوع فعل را بیان می کند .

مانند :

قُمتُ إحتِراماً لِمعلمی                 یُعاقِبُ المُجرمُ مُجازاهً علی إثمِهِ

المومِنُ یَترُکُ المعصیهَ حَیاءً منَ اللهِ

یُصلِّی المُومنُ قُربَهً الی اللهِ               جُد شُکراً            ضرَبتُهُ تأدیباً            

هُم یُهاجِمونَ العدُوَّ حُبّاً للشَّهادهِ

نکته : مفعولٌ له غالباً به صورت نکره می آید ولی گاهی به صورت معرفه به اضافه نیز به کار می رود .

مانند :

و یَجعلونَ أصابِعَهم فی آذانِهم منَ الصَّواعِقِ حذَرَ المَوتِ

أنا أتَصدَّقُ إبتِغاءَ وَجهِ اللهِ

لاتُبطِلوا صدَقاتِکُم بالمنِّ و الاذَی کالَّذی یُنفِقُ مالَهُ رِئاءَ النّاسِ

 

4 ) مفعولٌ به : اسم منصوبی است که بعد از فعل و فاعل می آید .

مانند :

فَتَحتُ الکِتابَ و قَراتُ قِصَّهً جَمیلهً          

نَصرَ اللهُ المُسلِمینَ  ( منصوب با ی )

هَل رأیتَ أباکَ فی المَسجدِ ( منصوب با الف )

إعمَلِ الحَسَناتِ ( منصوب با کسره )

النّاسُ شاهَدَ موسی ( تقدیراً منصوب ) 

رَسَمتُ هذهِ الغزالهَ ( محلاً منصوب )

نکته1 : هرگاه ضمایر متَّصل ( ـهُ ، هما ، هُم ، ها . . . . ی ، نا ) به همراه فعل بیایند مفعول محلاً منصوب می باشند .

مانند :

إنّا أنزَلناهُ فی لَیلَهِ القَدرِ         سَاُخبرکُم بالنَّتیجَهِ           هَدَیتَنا          رأیتُها

نکته2 : هرگاه ضمایر متَّصل ( ـهُ ، هما ، هُم ، ها . . . . ی ، نا ) به همراه کلمه « إیّا » بیایند مفعول می باشند .

مانند :

إیّاکَ نَعبُدُ و إیّاکَ نَستَعینُ                  إیایَّ اُعبدُوا

نکته3 : هرگاه فاعل اسم ظاهر و مفعول ضمیر باشد ، مفعول مقدّم بر فاعل می شود .

مانند : أخَذَتنی الوَحشَهُ                    یَنصُرُکم اللهُ 

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

[ یکشنبه پانزدهم دی 1392 ] [ 18:11 ] [ علی کارخانه ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

علی کارخانه

09121776291
09385481571
مولّف کلک معلّم و گل واژه

امکانات وب
  • بازی آنلاین
  • قالب بلاگ اسکای